przejdź do treści głównej
Pamięciownik - wystawy w mobilnym pawilonieWiżajny
Kobieta w zestawie słuchawkowym obsługuje zabytkową centralę telefoniczną, łącząc połączenia za pomocą kabli i wtyczek, jednocześnie odwołując się do odręcznych notatek na biurku.

Wiżajny, nazywane polskim biegunem zimna, leżą na Suwalszczyźnie, niedaleko granicy z Litwą i Rosją. To spokojna, pagórkowata okolica między jeziorami, z widokiem na pola, wzgórza i charakterystyczny kościół górujący nad miejscowością, do którego prowadzą długie schody.

Ale Wiżajny to przede wszystkim historie mieszkanek i mieszkańców. Wspomnienia o starej gospodzie Turowianki, pracy na poczcie jako telefonistka, czy drewnianym domu ludowym, w którym mieściło się kino. To także opowieści o miejscu, w którym przez lata spotykały się różne kultury i społeczności – polska, litewska, żydowska i ewangelicka.

Podczas wizyty Pamięciownika fotografie i rodzinne historie pojawiły się we wspólnej przestrzeni. Zdjęcia wyciągnięte z albumów i domowych szuflad stały się pretekstem do rozmów o dawnych Wiżajnach i o tym, jak wyglądają dziś.

I właśnie ja z siostrą pracowałam na tej poczcie. Była taka centrala (...) że się tam wtyki robiło

Czym jest Pamięciownik?

Pamięciownik to projekt Centrum Archiwistyki Społecznej realizowany we współpracy z partnerami lokalnymi wspierający rozwój oddolnych inicjatyw dokumentujących historię lokalną w Polsce. Jego sercem jest podróżujący po Polsce pawilon wystawowy, który co roku odwiedza małe i średnie miejscowości. W każdej z nich powstaje wystawa oparta na fotografiach i dokumentach przekazanych przez mieszkańców i mieszkanki. Zbiory zgromadzone podczas wizyt Pamięciownika trafiają do lokalnych archiwów społecznych i na portal Zbiory Społeczne. W tym cyklu przybliżamy wybrane historie i fotografie pochodzące z tych zbiorów.

Partner pamięciownika

Gminna Biblioteka Publiczna w Wiżajnach

Zobacz stronę archiwum
Archiwum społeczne prowadzone przy Bibliotece gromadzi, opracowuje i chroni materiały dokumentujące historię Wiżajn, miejscowej parafii oraz okolicznych miejscowości. W jego zbiorach znajdują się przede wszystkim fotografie z XX wieku – rodzinne, pamiątkowe i religijne, a także zdjęcia ukazujące codzienne życie mieszkańców, lokalne miejsca i zwyczaje. Archiwum obejmuje również dokumenty, pocztówki oraz inne pamiątki związane z historią regionu.Działalność archiwum stanowi kontynuację bibliotecznych tradycji związanych z gromadzeniem Dokumentów Życia Społecznego. Tworzy także przestrzeń do spotkań, rozmów i wymiany wspomnień z mieszkańcami, w szczególności z przedstawicielami starszego pokolenia.
Ewa Hubar
Antropolożka z wykształcenia, UX-owczyni z zamiłowania, choreografka z potrzeby ruchu i menadżerka kultury z codziennej praktyki. Od lat łączy ludzi, historie i projekty, realizując działania kulturalne, artystyczne oraz badawcze w Polsce i za granicą. Na co dzień koordynatorka w Dziale Projektów Kulturalnych Centrum Archiwistyki Społecznej.Lubi zadawać pytania i sprawdzać, jak świat działa z perspektywy użytkowników. Gdy nie zajmuje się projektami, można ją spotkać na macie do jogi, przy kole garncarskim, podczas masażu tajskiego albo śpiewającą tradycyjne pieśni polskie i ukraińskie. Członkini kolektywów FemQlub i Przestrzeń Wspólna.

Pozostałe odcinki z serii